In de afgelopen 12 jaar heb ik binnen veel MKB bedrijven direct in een 1-op-1 situatie ziekteverzuimbegeleiding uitgevoerd. Ik doe dat niet op afstand maar heel direct en op de werkvloer. De betrokken werkgevers kunnen rekenen op een laag ziekteverzuim in het algemeen, weinig tot geen langdurig verzuim en een minimale uitstroom naar de WAO/WIA (alleen als het echt niet anders kan).

MKB-Nederland slingert vandaag weer opnieuw de eindeloze discussie aan over de loondoorbetalingsplicht voor werkgevers bij ziekte van hun werknemers en waar ze zelf geen invloed op hebben. Sportblessures, huishoudelijke ongelukken en ski-ongelukken worden als voorbeeld genoemd.

In al de jaren dat ik verzuimbegeleiding verzorg, kom ik erg weinig van dit oorzaken van verzuim tegen. Bij de werkgevers die ik hierin ondersteun en adviseer zijn het dan ook niet deze zaken die de kosten van het verzuim onevenredig hoog maken. Onvoldoende medewerking van Arbodiensten en UWV, wachtlijsten bij specialisten en ziekenhuizen, veroorzaken de grootste kostenposten. Arbodiensten en UWV zitten nog te veel op de “controletaken”, waar ze veel meer pro-actief kunnen zijn. Het komt nog steeds te veel te vaak voor, dat Arbodiensten een werknemer oproepen voor bezoek aan de bedrijfsarts waarna deze zonder verder uitsluitsel een vervolg afspraak maakt voor over 6 weken. Dat kost de werkgever dus 6 weken loon voor een zieke werknemer. Wordt een werknemer doorverwezen naar een specialist of ziekenhuis dan zijn wachttijden van 3 tot 4 maanden minimaal geen uitzondering. Dat zijn 3 tot 4 maanden loon terwijl er aan herstel of reïntegratie helemaal niets gebeurd.

Natuurlijk is het ergelijk als de werkgever loon moet doorbetalen voor ziekteverzuim als gevolg van een blessure op het voetbalveld. Toch hoeft dit helemaal niet zo´n groot probleem te zijn. Er zijn veel creatieve oplossingen te bedenken die ook nog eens binnen het arbeidsrecht en de sociale verzekeringswetgeving acceptabel zijn. Werkgevers en werknemers hoeven daarin zelfs helemaal niet tegenover elkaar komen te staan.

Praktijkvoorbeeld:

Jonge man meldt zich ziek, omdat hij zijn enkel heeft verzwikt tijdens het voetbal. Hij stapte in een kuiltje in de grasmat. Dit kan hem niet verweten worden; hij had ook op een trap of gewoon op het trottoir mis kunnen stappen. De huisarts zei dat hij enkele dagen met zijn voet omhoog rust moest houden. Deze jonge man is juist door het sporten verder een kern gezond persoon die ook mentaal super fit is. Door dit laatste was het met hem goed bespreekbaar dat hij, terwijl hij met zijn voet omhoog thuis zat, wat licht administratieve taken uitvoerde die hem thuis werden aangereikt. Na een week kon hij op zijn eigen werkplek de draad weer oppakken. De werkgever heeft in dit geval nauwelijks verlies geleden.

Wanneer een werknemer door eigen toedoen gebelesseerd raakt, bijvoorbeeld door roekeloosheid, kan de werkgever dat sanctioneren. Binnen het arbeidsrecht bestaan daartoe voldoende mogelijkheden.

Heel erg duur is het verzuim vanwege sociale of privéproblemen en daaruit bestaat het meeste verzuim; minimaal 65% van het totale verzuim. De sociale of privéproblemen moeten worden opgelost. En dat kan best terwijl er daarnaast gewoon gewerkt wordt.

Praktijkvoorbeeld:

Werkneemster meldt zich ziek vanwege huwelijksproblemen. De bedrijfsarts zegt haar dat ze maar eens 3 weken rust moet nemen. Dat zou ze dan thuis moeten doen, waar juist de problemen zijn. Hoezo rust nemen? Ik heb haar voorgesteld dat werken juist een afleiding is en dat we samen kijken hoe de huwelijksproblemen het best kunnen worden aangepakt. De oplossing was even eenvoudig als effectief: ik heb haar geholpen een relatietherapeut te vinden, waar ze eens per week op vrijdagmiddag met haar partner een sessie bijwoonde. Daarnaast werkte zij gewoon door. De werkgever heeft bijgedragen door haar de tijd voor de therapie (3 uur per week) gedurende de eerste twee maanden aan te merken als betaalde tijd zonder dat deze vrouw verlofdagen moest inleveren. Voor alle vervolgsessies zou zij verlof opnemen. Gevolg: deze vrouw voelde zich optimaal gesteund en heeft zich volledig ingezet in het oplossen van haar problemen. In haar werk was ze super gemotiveerd en haar werkgever zeer tevreden.

Beleidsmakers zouden er verstandig aan doen hun oor eens meer te luister te leggen bij mensen in de praktijk in plaats van steeds weer nieuwe, niet op de praktijk afgestemde maatregelen te willen afdwingen. Arbodiensten zouden meer uit hun kantoor moeten komen en ervaren wat er in de praktijk van een bedrijf werkelijk speelt. In die praktijk vindt men ook de oplossing van het verzuim.  

Ik zoek rond de begeleiding van zieke werknemers zelfstandig gevestigde bedrijfsartsen op voor een medische beoordeling. Juist omdat zij ook naar de praktijk willen kijken en niet medicaliseren.  Om de wachtlijsten te omzeilen zoek ik naar snellere onderzoek- en behandelmogelijkheden bij privéklinieken die veelal ook door de zorgverzekeraars worden vergoed.

Met andere woorden: een creatieve aanpak van zaken met wederzijds respect levert veel meer rendement voor de werkgever op en een aanmerkelijk sneller herstel voor de werknemer. Dus een duidelijke win-win situatie. En die wordt even snel bereikt in situaties waarin de beperkingen van de werknemer ertoe leiden dat een andere werkgever moet worden gezocht. In die situaties hoeft reïntegratie echt niet lang te duren.

Op basis van de ervaringen heb ik het intitiatief www.ingrijpen.nl gelanceerd. Gewoon realistisch aan het werk gaan en de zaken aanpakken. De beleidsmakers hebben meer dan genoeg andere zaken waaraan zij hun aandacht zouden moeten besteden.