Vanaf 1997 ben ik me intensief gaan bezighouden met de toen hoogoplopende discussie rond de WAO in Nederland. Het stoorde me enorm dat toentertijd alleen werd gediscussieerd over oplossingen aan de “achterkant”; de invulling van de WAO als wet. Ik vond dat we juist naar de voorkant moesten kijken: Hoe voorkomen we dat iemand in de WAO komt in plaats van afwachten tot iemand in de WAO zit en dan kijken hoe we hem of haar eruit kunnen krijgen.
In de praktijk ben ik toen actief geworden in de aanpak van het ziekteverzuim volgens een eigen methodiek. De insteek was de zieke werknemer zo snel mogelijk terughalen op de werkvloer, tenzij daartegen medische bezwaren bestaan, en daar begeleiding geven. Het doel steeds was snelle en structurele terugkeer in de eigen functie of in een andere passende functie intern of extern. Het effect van deze aanpak moest zijn een aanmerkelijke terudringing van het langdurig ziekteverzuim en het voorkomen van de gang naar de WAO. Uiteindelijk zou deze aanpak ook invloed hebben op de hoogte van het verzuim in het algemeen. Deze aanpak bleek erg succesvol, en ik hanteer ´m nog steeds.
Wat me toentertijd erg stoorde was het feit dat bestuurders, politiek en vakbonden en werkgeversorganisaties er totaal niet in geïnteresseerd waren hoe de WAO-problematiek juist in de praktijk tot oplossing kon worden gebracht; en dat zelfs op een relatief eenvoudige en voor werkgevers werkbare manier met een hoge acceptatiegraad bij werknemers.
Bij werkgevers liepen de irritaties over alle wet en regelgeving hoog op. Onbekendheid en ongeloof waren zeker belangrijke aspecten. Maar ook de grote onrechtvaardigheid die werd gevoeld. Op enig moment werd ik gevraagd door ondernemersverenigingen presentaties over dit onderwerp te geven. Belangrijk vond men een begrijpbare uitleg over de wetgeving zoals Wet Rea en vooral Pemba.
Ik herinner me een bijeenkomst waarin ik een werkgever met zo´n 60 – 70 mensen in dienst steeds bozer zag kijken en met spanning wachtte op wat er komen zou. Uiteindelijk stond ie op en vertelde aan de zaal hoe oneerlijk Pemba werkelijk was. “In de afgelopen twee jaar had ik de pech dat per jaar 2 mensen in de WAO verdwenen”, vertelde hij. “Drie daarvan terecht, die waren echt ziek. Maar nummer vier had maar drie weken voor me gewerkt en zich tijdens de proeftijd ziek gemeld. We zijn nu drie jaar verder en ik betaal nog steeds Pemba voor die figuur”. Omgerekend kostten deze vier arbeidsongeschikten deze werkgever aan doorbetaald loon bij ziekte, en Pembaboetes, over vijf jaar gerekend een slordige 700.000 in guldens.
En zo waren er iedere presentatie weer vele voorbeelden van gevoeld onrecht bij werkgevers.
Maar ook bij werknemers groeide de irritatie. Vooral bij de mensen die werkelijk ziek waren uitgevallen, maar wel weer wilden deelnemen aan het arbeidsproces. Velen kregen daar gewoonweg de kans niet toe. Of omdat het UWV zei: “Blijf nou maar in de WAO, want dat is veel beter voor u”, of omdat er te weinig werkgevers waren die bekend waren met de Wet Rea en de voordelen van de zogenoemde No-Risk-Polis.
Vanuit deze veelheid aan onhandige politieke discussie en de irritaties in de arbeidsmarkt, werd me de vraag gesteld een maandelijkse column te schrijven over deze materie en daarin ook in te gaan, mijn mening te geven, over voorgenomen nieuwe wetgevingen.
Ik heb dat een aantal jaren gedaan, totdat het betreffende medium ophield te bestaan. Mede door mijn drukke werkzaamheden heb ik toen geen nieuw podium gezocht, terwijl er wel degelijk genoeg onderwerpen in de politiek en de arbeidsmarkt voorbij kwamen en komen.
Daarom heb ik nu de stap gezet deze blog te activeren met de gedachte dat ik kan publiceren en tegelijkertijd met anderen van gedachten kan wisselen. Zeker voor de laatste tijd geldt, en ik denk de komende tijd ook, dat er veel te gebeuren staat in de arbeidsmarkt(politiek). Ik denk bijvoorbeeld aan de complete non-discussie over het ontslagrecht (hier wil ik binnenkort een artikel aan wijden), de situatie binnen het onderwijs en dan met name het ernstige kwaliteitsverlies. Docenten die een compleet andere rol moeten invullen dan leerlingen gedegen op te leiden, kennis bij te brengen binnen hun vakgebied. De dramatische gevolgen van de privatiseringswoede, marktwerking, in de zorg. En zo zijn er vele onderwerpen meer.
Voor dit moment denk ik dat voldoende duidelijk zal zijn waarom ik deze weblog heb geactiveerd en waarover ik het wil hebben. Naast de arbeidsmartkt(politieke) onderwerpen wil ik zeker ook aandacht besteden aan zaken die zich binnen organisaties afspelen en wat de lering daaruit zou kunnen zijn. Tenslotte zal ik zeker ook vanuit mijn rol als raadsman in bezwaar en beroepsprocedures tegen het UWV schrijven over belangrijke kwesties op het terrein van de sociale verzekeringen.
Kortom, ik hoop dat dit een lekkere actieve weblog mag worden met vakgenoten en met iedereen die beroepsmatig of uit andere intresse of betrokkenheid wil meedoen.
Simon